INCI listesi ve kozmetik etiket okuma rehberi kapak görseli

INCI Listesi Nasıl Okunur? Bir Kozmetik Kimyageri Gözünden Etiket Okuma Rehberi

Kozmetik Bilimi • Etiket Okuma

INCI Listesi Nasıl Okunur? Bir Kozmetik Kimyageri Gözünden Etiket Okuma Rehberi

28 Temmuz 2026 · 7 dk okuma

INCI Nedir ve Neden Var?

INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients), bir kozmetik ürünün içindeki her maddeyi tek, standart ve dile bağlı olmayan bir isimle tanımlayan sistemdir. 1970'lerde ABD kozmetik sanayii tarafından geliştirildi, bugün Avrupa Birliği'nin 1223/2009 sayılı Kozmetik Ürünler Tüzüğü ve buna paralel Türkiye Kozmetik Yönetmeliği kapsamında ambalajda bulunması yasal zorunluluk.

Bunun pratik sonucu şu: bir ürünün pazarlama metnini değil, doğrudan formülünü okuma imkanınız var. Kutu üzerindeki leke karşıtı, onarıcı gibi ifadeler pazarlama dilidir; INCI listesi ise kimyasal gerçektir. İkisi arasında fark olduğunda her zaman ikinciye güvenin.

Önemli: INCI isimleri Latince botanik isimlendirmeyi (bitkisel hammaddeler için) ve kimyasal/jenerik isimlendirmeyi (sentetik hammaddeler için) bir arada kullanır. Aqua su, Butyrospermum Parkii Butter ise shea yağıdır — İngilizce ürün adına aldanmayın, çoğu zaman Latince bir bitki adıdır.

Sıralama Kuralı: Yüzde 1 Sınırı

INCI listesindeki sıralama rastgele değil ama sandığınız kadar da basit değil. Kural şu: bileşenler ürün içindeki ağırlıkça yüzdesine göre azalan sırada yazılır — ta ki yüzde 1'in altına düşene kadar. Yüzde 1'in altındaki bileşenler ise istenilen sırada, genellikle alfabetik olarak listelenebilir.

Bu, çoğu tüketicinin bilmediği ama bir formülasyoncunun ilk öğrendiği kuraldır. Pratikte şu anlama gelir: listenin ilk yarısı size gerçek bir hiyerarşi verir, ama tam olarak nerede yüzde 1 çizgisinin başladığını dışarıdan kesin olarak bilemezsiniz. Genellikle parfüm (parfum/fragrance), renklendirici (CI kodlu maddeler) ve koruyucuların bulunduğu nokta, bu sınıra yakın bir işarettir.

İlk 5 Bileşen Neyi Anlatır?

Bir formülün karakteri genellikle ilk beş satırda bellidir:

Sırada 1

Aqua (Su)

Sulu formüllerin neredeyse tamamında ilk sıradadır; formülün taşıyıcı bazını oluşturur. Yokluğu, ürünün susuz (anhidrous) bir formül — yağ, balm, katı serum — olduğunu gösterir.

Sırada 2-3

Nemlendirici / Emolyen Baz

Glycerin, Butylene Glycol, Squalane, Dimethicone gibi maddeler genelde burada yer alır; ürünün doku ve his profilini belirler.

Sırada 4-8

Aktif Bölge

Niacinamide, Retinol, Ascorbic Acid gibi pazarlanan aktif genelde bu aralıkta görünür. Ne kadar geride ise konsantrasyonun o kadar düşük olma ihtimali artar.

Son Bölge

Koruyucu, Parfüm, Renk

Phenoxyethanol, Parfum, CI 77891 gibi maddeler listenin sonuna doğru toplanır; formülün stabilitesini ve duyusal detaylarını tamamlar.

Sahte Doğal İddialarını Ayırt Etmek

Bir ürünün ön yüzünde büyük puntolarla Yeşil Çay Özlü veya Aloe Vera'lı yazması, o bileşenin formülde etkili bir konsantrasyonda bulunduğu anlamına gelmez. Bu pazarlamada hero ingredient washing olarak bilinen, tamamen yasal ama yanıltıcı bir uygulamadır: ilgili bitkisel özüt listenin sonlarında, yüzde 1'in çok altında, sembolik bir miktarda yer alabilir.

Gerçek testi şu: iddia edilen bileşeni INCI listesinde arayın. İlk üçte bir yerdeyse formülün gerçek bir parçasıdır. Listenin son çeyreğindeyse, muhtemelen pazarlama için eklenmiş iz miktardır — zararlı değildir, ama vaat edilen etkiyi tek başına sağlaması da beklenmemelidir.

Kimyager notu: Bu, o bileşenin kötü olduğu anlamına gelmez — çoğu zaman marka bilinçli olarak düşük konsantrasyonda, koku veya doku amacıyla ekler. Sorun bileşende değil, iddianın ürünün gerçek formülasyon ağırlığından fazla büyütülmesindedir.

Alerjen ve Dikkat Edilmesi Gereken İsimler

Avrupa mevzuatı, parfüm karışımı içinde yaygın olarak alerjik reaksiyona yol açtığı bilinen belirli maddelerin (Linalool, Limonene, Citral, Geraniol, Eugenol gibi) INCI listesinde ayrıca, açıkça belirtilmesini zorunlu kılar — bu maddeler Parfum şemsiyesinin altında gizlenemez. Hassas ciltli veya alerji öyküsü olan tüketiciler için bu isimler, listeyi tararken özellikle aranması gereken kelimelerdir.

Benzer şekilde, kimyasal peeling ailesinden Salicylic Acid, Glycolic Acid gibi maddeler ile retinoid ailesinden Retinol, Retinal, Retinyl Palmitate gibi türevler de listede farklı isimlerle görünebilir; hangi aktifin hangi INCI adı altında geçtiğini bilmek, aynı aktifi yanlışlıkla iki üründe birden yüksek dozda kullanmayı önler.

Hızlı Okuma İçin 3 Adımlı Yöntem

Bir ürünü rafta değerlendirirken, tüm listeyi ezberlemenize gerek yok. Üç adım yeterli:

1. Aktifi bul, sırasına bak 2. Bilinen alerjen isimlerini tara 3. Ön yüzdeki iddiayı listeyle doğrula

Bu üç adımı birkaç kez uyguladıktan sonra, bir ürünün gerçekte ne olduğunu ambalajdaki hikayeden bağımsız olarak birkaç saniyede değerlendirebilir hâle gelirsiniz — ki kozmetik kimyasında öğrenilecek en pratik beceri tam olarak budur.

Sık Sorulan Sorular

INCI listesindeki Aqua ne demek?

Su demektir. Sulu bazlı kozmetik ürünlerin büyük çoğunluğunda ilk sırada yer alır, çünkü formülün taşıyıcı bazını oluşturur.

Ürün parabensiz yazıyor ama listede farklı bir koruyucu görüyorum, güvenli mi?

Evet, parabenler dışında kullanılan koruyucular (fenoksietanol, benzil alkol gibi) da mevzuata göre değerlendirilmiş ve izin verilen maddelerdir. Parabensiz ifadesi tek başına bir güvenlik göstergesi değil, sadece belirli bir madde ailesinin kullanılmadığı anlamına gelir.

Yüzde 1'in altındaki bileşenler önemsiz midir?

Hayır. Retinol, salisilik asit gibi klinik olarak etkili birçok aktif, güvenlik ve tolerans sebebiyle zaten yüzde 1'in altında formüle edilir. Listede geç görünmesi, o bileşenin etkisiz olduğu anlamına gelmez.

 

Formülü Anlayarak Seçin

JBeautyTR'de her ürünün INCI listesi ürün sayfasında eksiksiz paylaşılır — çünkü bir formülün arkasında durabilmenin ilk şartı, onu açıkça göstermektir.

Koleksiyonu İncele
Bloga dön